Bệnh lao là gì?
Bệnh lao (TB) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng ảnh hưởng chủ yếu đến phổi. Vi khuẩn gây bệnh lao lây từ người này sang người khác thông qua các hạt nhỏ li ti phát tán vào không khí khi ho và hắt hơi.
Từng hiếm gặp ở các nước phát triển, các ca nhiễm bệnh lao bắt đầu gia tăng vào năm 1985, một phần là do sự xuất hiện của HIV, loại vi rút gây ra bệnh AIDS. HIV làm suy yếu hệ thống miễn dịch của một người, vì vậy nó không thể chống lại vi trùng lao.
Bệnh lao có thể gặp ở tất cả các bộ phận của cơ thể như lao màng phổi, lao hạch bạch huyết, lao màng não, lao xương khớp, lao màng bụng, lao hệ sinh dịch – tiết niệu, lao ruột, trong đó bệnh lao phổi thường gặp nhất (chiếm 80 – 85%) và là nguồn lây chính cho người xung quanh.
Nhiều chủng vi khuẩn lao kháng lại các loại thuốc được sử dụng nhiều nhất để điều trị bệnh. Những người mắc bệnh lao hoạt động phải dùng nhiều loại thuốc trong nhiều tháng để thoát khỏi tình trạng nhiễm trùng và ngăn ngừa tình trạng kháng thuốc kháng sinh.
Triệu chứng của bênh lao là gì?
Mặc dù cơ thể bạn có thể chứa vi khuẩn gây bệnh lao, nhưng hệ thống miễn dịch của bạn thường có thể ngăn bạn bị bệnh. Vì lý do này, các bác sĩ phân biệt giữa:
Lao tiềm ẩn
Bạn bị nhiễm trùng lao, nhưng vi khuẩn trong cơ thể bạn không hoạt động và không gây ra triệu chứng. Bệnh lao tiềm ẩn, còn được gọi là bệnh lao không hoạt động hoặc bệnh lao sơ nhiễm, không lây nhiễm. Lao tiềm ẩn có thể chuyển thành lao hoạt động, vì vậy việc điều trị là rất quan trọng.
Lao hoạt động
Còn được gọi là bệnh lao, tình trạng này khiến bạn bị ốm và trong hầu hết các trường hợp, có thể lây lan cho người khác. Nó có thể xảy ra vài tuần hoặc vài năm sau khi nhiễm vi khuẩn lao.
Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh lao đang hoạt động bao gồm:
- Ho từ ba tuần trở lên
- Ho ra máu hoặc chất nhầy
- Đau ngực, hoặc đau khi thở hoặc ho
- Giảm cân không chủ ý
- Mệt mỏi
- Sốt
- Đổ mồ hôi đêm
- Ớn lạnh
- Ăn mất ngon
Bệnh lao cũng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể bạn, bao gồm thận, cột sống hoặc não. Khi bệnh lao xảy ra bên ngoài phổi của bạn, các dấu hiệu và triệu chứng khác nhau tùy theo các cơ quan liên quan. Ví dụ, bệnh lao cột sống có thể gây đau lưng và bệnh lao ở thận có thể gây tiểu ra máu.
Khi nào đến gặp bác sĩ?
Hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn bị sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi trộm vào ban đêm hoặc ho dai dẳng. Đây thường là dấu hiệu của bệnh lao nhưng cũng có thể do các bệnh lý khác. Ngoài ra, hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn nghĩ rằng bạn đã tiếp xúc với người bị bệnh lao.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh khuyến cáo những người có nguy cơ cao mắc bệnh lao nên được sàng lọc để phát hiện nhiễm lao tiềm ẩn. Đề xuất này bao gồm những người:
- Bị HIV / AIDS
- Sử dụng thuốc IV
- Tiếp xúc với những người bị nhiễm bệnh
- Đến từ một quốc gia nơi bệnh lao phổ biến, chẳng hạn như một số quốc gia ở Châu Mỹ Latinh, Châu Phi và Châu Á
- Sống hoặc làm việc ở những khu vực phổ biến bệnh lao, chẳng hạn như nhà tù hoặc viện dưỡng lão
- Làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và điều trị cho những người có nguy cơ mắc bệnh lao cao
- Trẻ em tiếp xúc với người lớn có nguy cơ mắc bệnh lao không
Nguyên nhân
Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Bệnh lao là do vi khuẩn lây lan từ người này sang người khác thông qua các giọt siêu nhỏ phát tán vào không khí. Điều này có thể xảy ra khi một người mắc bệnh lao dạng hoạt động, chưa được điều trị ho, nói, hắt hơi, khạc nhổ, cười hoặc hát.
Mặc dù bệnh lao dễ lây lan nhưng không dễ mắc phải. Bạn có nhiều khả năng bị nhiễm bệnh lao từ người mà bạn sống hoặc làm việc cùng hơn là từ người lạ. Hầu hết những người mắc bệnh lao hoạt động đã được điều trị bằng thuốc thích hợp trong ít nhất hai tuần sẽ không còn lây nhiễm nữa.
Vi khuẩn lao có khả năng kháng lại cồn và axit mà ở nồng độ đó vi khuẩn khác bị tiêu diệt. Vi khuẩn lao tồn tại được nhiều tuần trong đờm, rác ẩm và tối, chết ở nhiệt độ 1000C/5 phút và dễ bị mất khả năng gây bệnh dưới ánh nắng mặt trời.
